मोक्ष - Mokṣa

Moksha is afgeleid van de wortel, muc, wat betekent: vrij, loslaten, loslaten, bevrijden. In de Veda's en vroege Upanishads komt het woord mucyaat voor, wat betekent vrijgelaten of vrijgelaten te worden, zoals van een paard uit zijn tuig

मोक्ष - mokṣa – loslaten, bevrijden

Ook het woord mukti komt hier vandaan zoals in de houding pavanamuktasana

पवन - pavan – wind
मुक्त - mukta - vrij
आसन – asana - houding
Iedereen heeft het idee ‘ik ben beperkt’. Moksha betekent vrijheid van dit idee. Moksha is vrijheid van alle ideeën en overtuigingen die voortgekomen zijn uit onwetendheid, zoals ‘ik ben gebonden’, ‘ik ben nietig’ en ‘ik ben onzeker’.

Vrij zijn van beperkingen

तत्त्वम्असि - Tat Tvam Asi = ‘Dat ben jij’

तत् - Tat = dat
त्वम् - Tvam = Jij
असि - Asi = bent/zijn

bevrijding of verlossing. Moksha betekent de totale bevrijding van alle onwetendheid en Dualisme, door de eigen, wezenlijke identiteit te zien als het Ware Zelf, als absoluut bewustzijn.

听勁 - Tīng Jìng

– Tīng – Luisteren
– Jìng - Kracht, vaardigheid

Tīng Jìng zou je kunnen omschrijven als “luister-energie”. Met luisteren wordt niet het horen van geluid bedoeld maar het “gewaar zijn” van dat wat te beleven valt. Tīng Jìng gaat vooral over het voelen. In de Yogahouding (Asana) kun je bijvoorbeeld voelen hoe de zwaartekracht op je inwerkt, hoe je jezelf in de ruimte opent, hoeveel rek en/of druk je op je lichaam zet, waar je ademhaling beweegt, of er een emotionele lading onder de spanning aanwezig is etc. In de Taijiquan en Qigong is Tīng Jìng essentieel om je bewust te worden van de binnenkant van de beweging.

Yoda
Een bekend fantasie persoon uit Starwars is Yoda.
"Try not. Do or do not... there is no try." (Citaat van Yoda)
Yoda was zachtaardig en wijs en leiden als grootmeester vele Jedi op. Hij beheerste de universele kracht en kon voelen als er een storing in “the Force” aanwezig was. Iemand die een hoogontwikkelde Tīng Jìng heeft is in staat om waar te nemen wat er aan de hand is als er iets niet klopt. Tīng Jìng zijn de gevoelssprieten van de geest.

Het denken als stoorzender
Zodra je dat wat je waarneemt een label geeft trek je het geheugenlaadje open en komt er van alles bij wat je er in het verleden over geleerd hebt. Je aandacht is dan niet meer gericht op het waargenomene maar op het verhaal wat erbij bedacht wordt. De luchttrillingen waaruit geluid bestaat, worden opgevangen door de oren en door de geest vertaald in een identificeerbaar object. Daarmee weven we ons verhaal.

Leegte
De instroom van informatie beweegt zich alleen door leegte. Er is geen hindernis die de informatiestroom tegenhoudt. Je hoofd leeg maken is als vasten voor de geest. De geest wordt helder. Je maakt je dan los van het voortdurende verhaal wat in cirkeltjes door je geest heen beweegt (dader/slachtoffer). In de leegte kun je weer even het gevoel van heelheid / energetische samenhang ervaren. Tīng Jìng is luisteren met je geest en haalt je uit de kleine bubbel waarin je opgesloten bent.

– Yāo = middel – Taille

Het Chinese begrip “Yāo” verschilt enigszins in zijn anatomische betekenis van het Nederlandse woord taille / middel.

Nederlands begrip
In het Nederlands beschouwen we de taille als het middel dat wil zeggen de buitenkant van het middenrif. De taille is het deel van de buik tussen de ribbenkast en de heupen. Bij de meeste mensen is de taille het smalste deel van de romp. De taillelijn is een horizontale lijn waar de taille het smalste is.

Chinees begrip
Met de term Yāo wordt het volgende gebied bedoeld. De onder rug, of de lumbale wervelkolom en de spieren en weefsels die zich uitstrekken van en rondom de lumbale wervelkolom. Dit omvat de onderbuik als fysiek zwaartepunt, maar de nadruk ligt op het centrale punt. Het is erg belangrijk in Taijiquan om in gedachten te houden dat dit wordt bedoeld als we het hebben over de taille.

Als er iets beweegt dan is er altijd iets wat niet beweegt (stillpoint). Het scharnierpunt tussen vast en los is de plek waar Yin en Yang elkaar ontmoeten. Yin = niet bewegen. Yang = beweging.

Zhōng Dìng
Zhōng - – het midden
Dìng -
- vastgesteld

Loodlijn
Veelal wordt Zhōng Dìng vertaald als centraal middelpunt of loodlijn. Het wordt ook gezien als het centrale evenwicht en verwijst dan naar de verticale middellijn van het lichaam. In alles kun je een midden vinden, bijvoorbeeld het midden van je been, je hoofd, je lever of je hand.

Speelgoedtol
Stel je een speelgoed tol voor. De centrale as draait rond als een onveranderlijk midden. Hoe de tol ook beweegt, de lijn is precies in het midden is gefixeerd (gaat niet van zijn plek af, stillpoint) ten opzichte van het materiaal eromheen.

Bowlingbal
Stel je voor dat twee mannen tafel dragen waar een bowlingbal op ligt. Hoe moeilijk het zou zijn om te voorkomen dat de bowlingbal van de tafel af rolt. Stel je nu in plaats daarvan een betonnen blok voor dat rechtop in het midden van de tafel staat en omdat het niet rond is niet kan rollen. Het is veel gemakkelijker om deze in het midden te houden.

Uitlijnen
Bij een uitgelijnde lichaamshouding krijgt het bovenlichaam steun en stabiliteit van onderaf. Geworteld in de aarde en gecentreerd in de onderbuik. Het uitlijnen en de botten recht in elkaar klikken (zonder dat ze hierbij sluiten) wordt legoblokjes structuur genoemd. Dit bewust te worden helpt om intern te bewegen en dit extern uit te drukken.

Binnen je grenzen
Zhōng Dìng betekent ook dat je binnen je grenzen blijft. De knie is het midden van je been en je elleboog is het midden van je arm. Als je goed naar binnen voelt herken je precies wanneer je het midden kwijt raakt. Als je bijvoorbeeld met je knie over je tenen uitsteekt of je arm te ver achter je trekt.

De 5 element richtingen
– Wǔ = 5
- Xíng = transformatie, beweging, in elkaar overgaan

De 5 elementen beschrijven een dynamisch proces waarbij de elementen altijd onderweg zijn om zich om te vormen naar een ander element. Ze versterken elkaar (voedende cyclus) of remmen elkaar (controlerende cyclus). Bewegen = veranderen. Elke verandering gaat via het aarde element. Daarom staat het aarde element in het midden.

Yang
Vuur - Huǒ = naar voren
Hout
- Mù = naar links

((Aarde - Tǔ = het midden Zhōng Dìng))

Yin
Metaal Jīn = naar rechts
Water
Shuǐ = naar achteren

Yang
Vuur
- Huǒ = omhoog en naar buiten
Hout
- Mù = omhoog en naar binnen

((Aarde - Tǔ = het midden Zhōng Dìng))

Yin
Metaal
Jīn = omlaag en naar buiten
Water
Shuǐ = omlaag en naar binnen

Driedeling van het energiesysteem
Sān Bǎo - 三寶
Sān - = drie
Bǎo - = schatten, kostbaarheden

“Drie is de bron van alle dingen” (zie hoofdstuk 42 van de Dao De Jing)

De drie kostbaarheden zijn Jing, Qi, Shen

Jing
Jing is de meest Yinne dus grofstoffelijkste vorm van energie die we hebben. Het is de energie die nog ingepakt is. De energie die zich nog moet uitrollen. Brandstof die nog niet verbrand is zoals het kaarsvet van een kaars. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen geërfde Jing en verworven Jing. Omdat de Jing het Yinne aspect van de mens is staat deze energie het dichts mij de aarde, vorm, materie. Jing = de wortel, de bron, de essentie.

Geërfde Jing
Dit is de basis energie die je hebt meegekregen van je ouders. Westers zou je kunnen zeggen je genetische code (DNA) en wat je aan grofstoffelijke brandstof en informatie bij je draagt vanaf je geboorte. Als vitale essentie van het fysieke lichaam is het nauw verbonden met de seksuele handeling. Jing is datgene wat je doorgeeft als je kinderen verwekt. Daarom is het sterk aanwezig in sperma en de eierstokken. Veel cellen die in het bloed aanwezig zijn worden gemaakt in het beenmerg zoals rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplaatjes. Het beenmerg is een onderdeel van de geërfde Jing.

Verworven Jing
Dit is afkomstig van ons eten en drinken. De essentie die uit voeding wordt gehaald wordt gedeeltelijk opgebruikt voor de processen in het lichaam. Het deel wat je niet nodig hebt wordt in het lichaam opgeslagen zodat dit gebruikt kan worden wanneer dit nodig is.
De geërfde Jing is dat wat je van je ouders hebt gekregen. De verworven Jing is het deel van je salaris wat je niet opmaakt en op je spaarrekening stort.

Qi
Qi is de schakel tussen lichaam en geest. Qi is beweging. Energie is informatief. Het is de beweging tussen Yin en Yang. Qi is altijd onderweg. Alle omvormingsprocessen (transformatie). Omvormen is ook een beweging!!! Er worden verschillende vormen van Qi omschreven. De Qi die dichter bij Yin is zal vooral koelen, bevochtigen, tot rust brengen. De Qi die dichter bij Yang is zal vooral bewegen, beschermen, verwarmen.

Shen
De Shen is de meest Yange vorm van energie. Hiermee het meest uitgerolde of tot uiting gebrachte manifestatie van ons bestaan. Je neemt de Shen waar in zijn uitingsvorm. Levenslust, de glans in je ogen, vitaliteit die iemand uitstraalt. Een heldere opgeruimde geest. Yang energie staat het dichts bij de hemel en wordt daarom geassocieerd met licht en bewustzijn.

Soep
Jing = materiaal waarmee je soep maakt
Qi = alle levendige processen binnen in de soep. De omvorming van de stoffen
Shen = de aroma die van de soep af komt. Je ziet het niet maar je ruikt het wel

Kaars
Jing = kaarsvet
Qi = de vlam, de verbranding, omvorming van vet in vlam
Shen = de gloed rondom de vlam

Back to top